Gastrofaza – co to jest i jak sobie z nią radzić

Gastrofaza to potoczna nazwa napadu głodu pojawiającego się po THC, znanego też jako „munchies”. Nie jest to kwestia braku silnej woli ani przyzwyczajenia — za efekt odpowiada konkretny mechanizm w układzie endokannabinoidowym. Poniżej wyjaśniamy, co się wtedy dzieje w organizmie, dlaczego jedzenie nagle smakuje intensywniej i co może pomóc, gdy ten efekt przeszkadza.

Skąd bierze się gastrofaza

Gastrofaza wynika z tego, że THC oddziałuje na receptory CB1 — element układu endokannabinoidowego obecny między innymi w podwzgórzu, czyli w obszarze mózgu regulującym łaknienie. Pobudzenie tych receptorów wpływa na sygnalizację związaną z uczuciem głodu. W badaniu na myszach Koch i współpracownicy (2015) pokazali, że kannabinoidy potrafią „przestawić” neurony podwzgórza, które zwykle odpowiadają za uczucie sytości, tak że zaczynają pobudzać jedzenie [1]. W niewielkim badaniu pilotażowym u ludzi obserwowano z kolei wzrost stężenia greliny, nazywanej hormonem głodu, po przyjęciu konopi [2].

Do tego dochodzi drugi mechanizm: zwiększona wrażliwość zmysłów, zwłaszcza węchu i smaku. Soria-Gómez i współpracownicy (2014) wykazali w badaniu na zwierzętach, że pobudzenie receptorów CB1 w opuszce węchowej zwiększa wrażliwość na zapachy i ilość zjadanego pokarmu [3]. Jedzenia nie tylko bardziej się chce — ono realnie intensywniej pachnie i smakuje.

To działanie samego THC. CBD nie wywołuje gastrofazy — produkty z konopi siewnej o zawartości THC poniżej dopuszczalnego progu nie mają takiego efektu.

Kiedy to problem, a kiedy zaleta

Ocena gastrofazy zależy od kontekstu. Dla części pacjentów wzrost apetytu jest efektem pożądanym — przy chorobach przebiegających z utratą masy ciała czy brakiem łaknienia bywa jednym z powodów sięgnięcia po terapię. Dla innych to uciążliwość: przeszkadza w kontroli diety, prowadzi do jedzenia w nocy i utrudnia utrzymanie regularnego rytmu posiłków.

Jak sobie radzić z gastrofazą

Na gastrofazę najlepiej działają proste przygotowania przed dawką, a nie walka z głodem w trakcie. Poniższe sposoby nie wymagają niczego poza planowaniem.

Posiłek przed dawką to prosta strategia, która może zmniejszyć intensywność napadu głodu. Przy terapii medycznej o dawkowaniu decyduje lekarz prowadzący — mniejsza dawka często oznacza słabszą gastrofazę, ale zmianę trzeba z nim uzgodnić.

Czy odmiana ma znaczenie

Krąży pogląd, że odmiany o wyższej zawartości CBD lub THCV słabiej pobudzają apetyt. To hipoteza, nie ustalenie — opiera się na znanych właściwościach poszczególnych kannabinoidów, ale nie na badaniach porównujących konkretne odmiany pod kątem gastrofazy.

Russo (2011) opisał hipotezę efektu synergii, według której kannabinoidy i terpeny mogą oddziaływać wspólnie [4]. To jeden z powodów, dla których pacjenci relacjonują różne nasilenie apetytu przy różnych odmianach — ale przenoszenie tych relacji na twarde zalecenia byłoby nadinterpretacją. Jeśli wzrost apetytu jest dla Ciebie uciążliwy, powiedz o tym podczas wizyty — to informacja istotna klinicznie, a nie drobiazg.

Sposób podania a czas trwania gastrofazy

Gastrofaza trwa zwykle tak długo jak działanie THC, a to zależy od drogi podania. MacCallum i Russo (2018) w praktycznym omówieniu podawania medycznej marihuany opisują te różnice jako istotne dla planowania terapii [5].

Waporyzacja pozwala lepiej kontrolować dawkę, bo efekt pojawia się szybko i łatwiej ocenić, czy jedna porcja wystarczy. Potrzebny jest do tego sprzęt z regulacją temperatury: waporyzatory do suszu, w tym przebadane waporyzatory Hero, oraz równomierny przemiał, który daje młynek do suszu. Resztę wyposażenia znajdziesz w akcesoriach do waporyzacji.

Najczęstsze pytania

Podsumowanie

Gastrofaza to efekt działania THC na receptory CB1 połączony ze wzrostem wrażliwości węchu i smaku — nie kwestia siły woli. Prosta strategia, która może zmniejszyć jej nasilenie, to posiłek przed dawką i przygotowane zawczasu przekąski. Jeśli efekt jest uciążliwy przy terapii medycznej, powiedz o tym lekarzowi — to informacja istotna dla doboru odmiany i dawki.