Celiakia i CBD - CBD dla osób chorych na celiakię

Celiakia to choroba autoimmunologiczna, która dotyczy de facto wielu układów, a za wywoływanie objawów odpowiedzialne jest spożywanie glutenu. Gluten znajdziemy w wielu produktach jako białko naturalnie występujące w nasionach pszenicy czy żyta. Choroba prowadzi do bezpośredniego uszkodzenia jelit, w wyniku czego chorzy doświadczają częstych biegunek, wzdęć, zmagają się z anemią i niedożywieniem. Dane wskazują, że 70% wszystkich zachorowań dotyczy kobiet [1], w dodatku najczęściej po 20 roku życia, co przekłada się na współwystępowanie takich problemów jak niepłodność, problemy z utrzymaniem ciąży czy osteoporoza. Co oferuje CBD w przypadku celiakii? Badania naukowe podkreślają rolę układu endokannabinoidowego w leczeniu schorzeń pokarmowych, co stanowi furtkę do dalszych badań nad stosowaniem kannabinoidów w łagodzeniu bólu brzucha, nudności, biegunek czy kontroli utraty wagi. 

Celiakia - przyczyny, objawy, dietoterapia

Celiakia jest znana jako glutenozależna choroba trzewna, ponieważ zmiany chorobowe powstają w rezultacie spożycia glutenu. Mimo tego, że celiakia związana jest z czynnikiem dietetycznym, jakim jest gluten, objawy dotyczą zwykle wielu układów. Za głównego winowajcę choroby uznaje się nasz układ odpornościowy, który w wyniku „kontaktu” z frakcją białek glutenu wytwarza przeciwciała i indukuje stan zapalny kosmków jelitowych prowadząc do ich bezpośredniego zniszczenia. Należy dodać, że kosmki jelitowe to jedyne miejsce w całym organizmie odpowiadające za wchłanianie wszystkich składników odżywczych z pożywienia. W celiakii trawienie i wchłanianie zostają zaburzone, co jest bezpośrednią przyczyną niedożywienia czy pojawienia się objawów wynikających z niedoboru poszczególnych składników, np. zaburzone wchłanianie witaminy B12 skutkuje anemią megaloblastyczną.

Objawy celiakii różnią się wśród chorych i obejmują:

• brak objawów - choroba może nie dawać żadnych symptomów mimo rozpoznania uszkodzenia śluzówki jelitowej. Czasem wykrywalne są jedynie przeciwciała,  
• problemy trawienne - wzdęcia, ból, gazy, zaparcia, biegunka, utrata masy ciała,
• pęcherzowa wysypka skórna zwana opryszczkowatym zapaleniem skóry i owrzodzenia w jamie ustnej (tzw. owrzodzenie aftowe),
• niewyjaśniona niedokrwistość (niska liczba czerwonych krwinek), 
• zapalenie wątroby,
• objawy mięśniowo-szkieletowe (skurcze mięśni, bóle stawów i kości),
• ubytki szkliwa zębów,
• zaburzenia wzrostu i rozwoju (u dzieci),
• uczucie mrowienia w kończynach (spowodowane uszkodzeniem nerwów i niskim poziomem wapnia),
• wahania nastroju,
• niepłodność - badania pokazują, że u kobiet cierpiących na zaburzenia płodności w związku z celiakią rzadko obserwuje się typowe objawy gastryczne [2].  

CBD a celiakia 

W 2003 roku opublikowano wyniki badania skupionego wokół tematu celiakii u dzieci [3]. Odkryto, że u nieleczonych pacjentów z celiakią występuje znacznie większa ilość receptorów kannabinoidowych w przewodzie pokarmowym w przeciwieństwie do dzieci stosujących restrykcyjną dietę bezglutenową. Na tej podstawie naukowcy doszli do przekonania, że pobudzanie receptorów kannabinoidami, takimi jak CBD, może pomóc pacjentom w szybszym i skuteczniejszym łagodzeniem objawów celiakii.

W tym momencie warto przybliżyć możliwy mechanizm występujący na poziomie komórkowym, który najprawdopodobniej jest podłożem skuteczności CBD u chorych na celiakię. Kannabidiol hamuje bardzo ważny enzym - aminohydrolazę kwasów tłuszczowych (FAAH). Jego rolą jest rozkładanie anandamidu, czyli ważnego endokannabinoidu o roli neuroprzekaźnika [4]. Hamowanie FAAH to w rezultacie same zalety w postaci działania przeciwzapalnego w obrębie jelit zmienionych chorobowo. Spora ilość naukowców uważa, że CBD, jaki i olej CBD mogą być skutecznym sposobem leczenia bólu, objawów stanu zapalnego oraz podrażnienia śluzówki jelit. 

Zastosowanie CBD w terapii celiakii

Liczne badania sugerują, że osoby z celiakią mogą być bardziej narażone na uszkodzenie układu nerwowego, w tym nerwów obwodowych [5]. Naukowcy odkryli, że olej CBD wykazuje dobre właściwości neuroprotekcyjne przeciwdziałając neurodegeneracji [6]. Oznacza to, że CBD może potencjalnie zapobiegać postępującym uszkodzeniom nerwów, które z kolei są przyczyną np. uciążliwych zaburzeń czucia.

Celiakia często powoduje nudności, a to kolejny czynnik wyniszczający w tej chorobie. Utrudnione wchłanianie jelitowe połączone z nudnościami dodatkowo zaburza odżywienie organizmu i szybciej prowadzi do niedoborów. W badaniach wykazano, że regularnie podawane CBD działa przeciwwymiotnie, zmniejsza nudności i poprawia apetyt [7].

Czy olej CBD ma gluten?

Roślina konopi jest naturalnie wolna od glutenu. Niestety nie oznacza to, że każdy produkt konopny będzie wolny od glutenu. Dlaczego? Do zanieczyszczenia glutenem może dojść w każdym momencie poczynając od uprawy i zbioru, a kończąc na właściwym przechowywaniu produktów konopnych. Jeśli chorujesz na celiakię, decyzję o włączeniu oleju/suszu CBD 

zawsze konsultuj z lekarzem prowadzącym. Produkty konopne kupuj jedynie u sprawdzonych wytwórców uprzednio pytając o ryzyko zanieczyszczenia glutenem.   

Źródła:

[1] Celiac Disease: An Underappreciated Issue in Women's Health | SAGE journals https://journals.sagepub.com/ 

[2] Reproductive changes associated with celiac disease | NCBI https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ 

[3] The Impact of Diet and Lifestyle on Gut Microbiota and Human Health | NCBI https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ 

[4] Altered Expression of Type-1 and Type-2 Cannabinoid Receptors in Celiac Disease | NCBI https://www.ncbi.nlm.nih.gov/  

[5] Neurological disorders in adult celiac disease | NCBI https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ 

[6] Review of the neurological benefits of phytocannabinoidsF | NCBI https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ 

[7] Regulation of nausea and vomiting by cannabinoids | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/