Olej CBD a Parkinson - czy olej konopny pomaga w leczeniu choroby Parkinsona?

100 tysięcy - tyle wynosi liczba chorych na Parkinsona w Polsce. Statystyki pozostają nieubłagane, aż 20% pacjentów jest w zaawansowanym stadium choroby [1]. Współczesna medycyna oferuje dożywotnie leczenie objawowe oparte na przyjmowaniu leków uzupełniających poziom dopaminy. Niestety już po kilku latach chory zaczyna odczuwać skutki uboczne terapii - brak apetytu, nudności, zaburzenia sercowo-naczyniowe, depresja, i wiele innych. Standardową terapię Parkinsona można uzupełnić kannabinoidami, a badania naukowe potwierdzają skuteczność CBD w łagodzeniu objawów choroby.  

Spis treści:

1. Choroba Parkinsona, czyli z czego bierze się Parkinson i jego objawy 

2. Jak wyglądają pierwsze objawy choroby Parkinsona? 

3. Kto najczęściej choruje na chorobę Parkinsona?

4. Czy CBD pomaga na Parkinsona? 

5. CBD i choroba Parkinsona - jakie objawy łagodzi CBD?

6. Ile mg CBD na dobę? Dawkowanie CBD w chorobie Parkinsona

Choroba Parkinsona, czyli z czego bierze się Parkinson i jego objawy 

Gdybyśmy zapytali opinię publiczną o to, jakie choroby najczęściej dotykają osoby starsze, z dużą dozą pewności większość wymieniłaby chorobę Parkinsona i Alzheimera. Opisywane schorzenia wiele dzieli, ale łączy jedno - u ich podstaw leżą procesy neurodegeneracyjne. W przypadku choroby Parkinsona neurodegeneracja, czyli uszkodzenie lub zwyrodnienie komórek nerwowych, odbywa się w szczególnym miejscu - istocie czarna. Istota czarna to zbiór neuronów, których głównym zadaniem jest produkcja neuroprzekaźnika - dopaminy i z tego powodu określa się je mianem neuronów dopaminergicznych. Przez neuroprzekaźnik rozumiemy substancję chemiczną uwalnianą przez neurony w celu wysyłania sygnałów do innych komórek nerwowych. Nasz mózg posiada różne ścieżki neurologiczne i każda z nich wykazuje unikalną funkcję.

Za co odpowiedzialna jest dopamina? Niektóre z podstawowych ról dopaminy obejmują:

• odczuwanie przyjemności, 
• regulacja nastroju,
• motoryka ciała,
• zachowanie,
• zdolności kognitywne,
• zapamiętywanie,
• uwaga,
• regulacja snu,
• hamowaniem hormonu prolaktyny.

Oprócz ścieżek dopaminergicznych dopamina działa również poza układem nerwowym, przede wszystkim jako lokalny przekaźnik. Wpływ dopaminy na resztę organizmu to:

• rozszerzenie naczyń krwionośnych, 
• zwiększone wydalanie sodu i moczu przez nerki,
• zmniejszone wydzielanie insuliny przez komórki beta trzustki.

Jak wyglądają pierwsze objawy choroby Parkinsona? 

Badania naukowe sugerują, że pierwsze objawy choroby Parkinsona pojawiają się, gdy dojdzie do utraty 60-80% neuronów istoty czarnej. Wczesne symptomy są często bagatelizowane ze względu na dość łagodny charakter. Zwykle dotyczą jednej strony ciała, upośledzając proste czynności motoryczne i obejmują:

• drżenie - najbardziej zauważalny, wczesny objaw choroby Parkinsona. Drżenie, np. palców, dłoni lub stopy pojawia się w trakcie spoczynku i nasila się w wyniku dużego zmęczenia czy silnego stresu,
• sztywność - chorzy skarżą się na sztywność mięśni i znacznie spowolnienie ruchowe (bradykinezja). Sztywność występuje zarówno w spoczynku, jak i ruchu,
• mikrografia - to medyczne określenie opisujące stopniowe zmniejszanie liter w trakcie pisania ręcznego, przez co pismo staje się mało czytelne,
• zaburzenia snu - szacuje się, że nawet 80% chorych na Parkinsona doświadcza problemów ze snem. Najczęściej są to nadmierna senność, liczne wybudzenia w nocy, wykonywanie gwałtownych ruchów kończynami,
• zmiana głosu - na początku choroby Parkinsona u pacjentów często zauważalna jest zmiana barwy głosu - staje się niski i ochrypły, a mowa niewyraźna, 
• uboga mimika twarzy,
• pochylona lub zgarbiona postawa,
• utrudnione utrzymanie równowagi.

Kto najczęściej choruje na chorobę Parkinsona?

Choroba Parkinsona dotyka zarówno mężczyzn, jak i kobiety, przy czym to panowie chorują o około 50% częściej niż panie. Średni wiek zachorowania wynosi 60 lat, ale około 5-10% przypadków przypada już na 40. rok życia. Każdego roku w Polsce diagnozuje się niemal 8 tysięcy nowych zachorowań [2].

Jak leczyć Parkinsona? 

Współczesna medycyna oferuje objawowe leczenie choroby Parkinsona. Objawowe, czyli łagodzące uciążliwe symptomy, ale nie eliminujące ich przyczynę - w tym przypadku zwyrodnienie neuronów dopaminerginczych. Najczęstszą formą terapii są leki uzupełniające poziom dopaminy w mózgu, np. lewodopa. Środki farmakologiczne dość dobrze łagodzą objawy związane z motoryką, ale są mniej skuteczne w leczeniu zaburzeń niemotorycznych, szczególnie w późnej fazie. Objawy niemotoryczne obejmują głównie lęk, depresję, przewlekłe zmęczenie, problemy ze snem, pogorszenie wzroku.

Pacjenci z chorobą Parkinsona nie powinni przerywać ani odstawiać terapii, gdyż należy ją kontynuować przez całe życie. Wiąże się to z pewnymi działaniami niepożądanymi, ponieważ długotrwałe przyjmowanie lewodopy może powodować hipotensję, nudności, zawroty głowy, utratę apetytu czy dyskinezę. Dyskineza charakteryzuje się występowaniem mimowolnych, nieskoordynowanych ruchów w obrębie kończyn bądź całego ciała. Ponadto badania wykazały, że stosowanie lewodopy już na początku drogi terapeutycznej przyczynia się do zwiększenia ryzyka rozwoju dyskinezy [3]. Jeśli jest to możliwe, lekarze zalecają lewodopę jako lek drugiego rzutu, zastępując go bezpieczniejszymi odpowiednikami. 

Czy CBD pomaga na Parkinsona? 

Pora, by odpowiedzieć na główne pytanie - czy CBD pomaga na Parkinsona? W 2020 roku opublikowano wyniki bardzo interesującego badania [4]. Pacjenci z chorobą Parkinsona w wieku powyżej 60. roku życia zostali poddani celowo wyindukowanemu stresowi po to, by sprawdzić, czy CBD może łagodzić objawy chorobowe. Uczestnicy badania zostali zaproszeni do wystąpienia publicznego, a właśnie takie przemówienia zwykle są źródłem stresu, który u pacjentów z Parkinsonem nasila objawy ruchowe.

Przed wystąpieniem jedna grupa chorych otrzymała 300 mg CBD, dzięki czemu doszło do znacznego zmniejszenia drżenia mięśniowego i obniżenia poziomu lęku. Druga grupa (kontrolna) przyjęła placebo, po którym nie zaobserwowano żadnej poprawy.

Choroba Parkinsona postępuje pomimo nawet najbardziej skutecznego leczenia. Z czasem u pacjentów zaczynają pojawiać się objawy charakterystyczne dla dość zaawansowanego stadium schorzenia. Przykładem jest dystonia - mimowolne skurcze mięśniowe, które najczęściej dotyczą kończyny dolnej. Z tego powodu naukowcy postanowili przyjrzeć się grupie 5 pacjentów z dystonią, którym na początku podano odpowiednio niskie dawki CBD [5]. Następnie, w ciągu 6 tygodni, dawkę stopniowo zwiększano. W czasie badania chorzy nadal przyjmowali standardowe leki przeciwparkinsonowskie. Naukowcy potwierdzili, że ich grupa badana, przyjmując powyżej 300 mg CBD dziennie, odczuła poprawę w zakresie spowolnienia ruchowego, drżenia i dystonii.

Wreszcie niedawne badanie wykazało, że CBD może działać jako odwrotny agonista receptora białka sprzężonego z G, znanego jako GPR6 [6]. Ubytek GPR6 prowadzi do zmniejszenia dopaminy. CBD, działając dokładnie na ten receptor, może zwiększyć ilość opisywanego neuroprzekaźnika w mózgu, tym samym poprawiając kontrolę mięśniową i redukując drżenie.

CBD i choroba Parkinsona - jakie objawy łagodzi CBD?

CBD poprawia jakość snu i łagodzi zaburzenia związane z chorobą Parkinsona 

Obok objawów ruchowych, aż 80% pacjentów z Parkinsonem cierpi z powodu różnych zaburzeń snu. Pacjenci skarżą się, między innymi na: 

• bezsenność, 
• nadmierną senność w ciągu dnia, 
• częste wybudzenia w trakcie snu z powodu nasilonych objawów ruchowych,
• zaburzenia zachowania w czasie snu REM (RBD).

Czasopismo Clinical Pharmacology dokonało przeglądu badań dotyczących używania CBD u pacjentów z chorobą Parkinsona [7]. Pośród różnorodnych badań znaleziono wspólny element - pacjenci z chorobą Parkinsona, przyjmujący CBD, znacznie rzadziej skarżyli się na problemy związane ze snem. 

CBD potencjalnie hamuje degradację neuronów dopaminergicznych

Degeneracja neuronów dopaminergicznych - główna przyczyna rozwoju objawów choroby Parkinsona. W 2005 roku Journal of Neurobiology of Disease opublikował wyniki badania skoncentrowanego wokół neuroprotekcyjnych właściwości CBD [8]. Badanie przebiegało z użyciem modeli przodomózgowia, na których wywołano symulowaną chorobę Parkinsona za pomocą podania odpowiedniej toksyny, prowadzącej do degeneracji neuronów. Okazało się, że przyjmowanie CBD przez okres 2 tygodni przed podaniem toksyny znacznie zapobiegało powstawaniu uszkodzeń komórek nerwowych.

Ile mg CBD na dobę? Dawkowanie CBD w chorobie Parkinsona

Dr Ethan Russo, ojciec odkrycia układu endokannabinoidowego i pionier edukacji konopnej, opracował wytyczne dawkowania CBD oparte na dotychczasowych badaniach naukowych. 

1. 300 mg CBD dziennie znacząco poprawiło jakość życia pacjentów z chorobą Parkinsona, ale nie przynosiło żadnej poprawy w ocenie pochodzącej z Ujednoliconej Skali Oceny Choroby Parkinsona (UPDRS) [9].
2. Stopniowe zwiększanie dawki oleju CBD do 150 mg dziennie, przez okres 4 tygodni, zmniejszało objawy zaburzeń psychicznych u chorych na Parkinsona [10].
3. Przyjmowanie 75-300 mg CBD dziennie łagodziło dolegliwości związane z zaburzeniami zachowania w czasie snu REM [11].

Źródła:

[1] Eksperci: Choroba Parkinsona dotyka coraz większej liczby osób, w coraz w młodszym wieku | Forsal https://forsal.pl/ 

[2] Przyspieszyć dostęp do nowoczesnych terapii w chorobie Parkinsona i spastyczności | Termedia https://www.termedia.pl/ 

[3] Clinical Aspects and Management of Levodopa-Induced Dyskinesia | NCBI https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ 

[4] Effects of acute cannabidiol administration on anxiety and tremors induced by a Simulated Public Speaking Test in patients with Parkinson's disease | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/ 

[5] Open label evaluation of cannabidiol in dystonic movement disorders | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/. 

[6] GPR3 and GPR6, novel molecular targets for cannabidiol | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/ 

[7] Cannabidiol can improve complex sleep-related behaviours associated with rapid eye movement sleep behaviour disorder in Parkinson's disease patients: a case series | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/

[8] Cannabinoids provide neuroprotection against 6-hydroxydopamine toxicity in vivo and in vitro: relevance to Parkinson's disease | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/ 

[9] Cannabis (medical marijuana) treatment for motor and non-motor symptoms of Parkinson disease: an open-label observational study | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/ 

[10] Effects of cannabidiol in the treatment of patients with Parkinson’s disease: an exploratory double-blind trial | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/ 

[11] Cannabidiol for the treatment of psychosis in Parkinson’s disease | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/